De Verenigde Staten en de toekomst van de NAVO
Door Wilco van der Leun

Introductie
Stichting JASON organiseerde op donderdag 15 februari 2007 een bezoek aan de Amerikaanse ambassade. Politiek-economisch medewerker Jason Grubb vertelde hoe de Verenigde Staten zich de toekomst van de Noord-Atlantische Verdragsorganisatie voorstellen en beantwoordde vragen van de aanwezigen.

Ruim twintig belangstellenden hadden zich aangemeld en verzameld bij het Centraal Station in Den Haag. Na een gezamenlijke wandeling naar de Amerikaanse ambassade volgden de onvermijdelijke beveiligingsmaatregelen. Eenmaal binnen wachtte een hartelijke ontvangst en een interessante middag.

Recente gebeurtenissen
De heer Grubb begon met een kort overzicht van de drie meest recente gebeurtenissen. Tijdens de Riga-top konden de Verenigde Staten enkele bondgenoten overreden hun operationele beperkingen (zogeheten “caveats”) in Afghanistan op te heffen en werden de doelen van de NAVO voor de komende jaren vastgesteld; de vraag was onder meer of Kroatië en Georgië uitgenodigd moeten worden voor het lidmaatschap in 2008. Tijdens een informele ontmoeting op ministerieel niveau in Brussel werd onder meer gesproken over bijdragen van militaire troepen in Afghanistan, het budgetvoorstel van president Bush aan het Amerikaanse Congres inzake reconstructiewerkzaamheden, een uitbreiding van Pakistaanse-Afghaanse samenwerking in grensgebieden, en het Ahtisaari-rapport over Kosovo. Tenslotte waren er in Sevilla de toezeggingen van de ministers van defensie van de lidstaten om het aantal troepen in Afghanistan te verhogen naar 35.000 manschappen.

Toekomstvisie
Vervolgens werd het Amerikaanse perspectief op de toekomst van de NAVO uit de doeken gedaan. De Verenigde Staten zien een belangrijke globale rol weggelegd voor de NAVO. In elke regio moet de mogelijkheid bestaan om te reageren op conflicten. De veiligheid van de lidstaten kan in het huidige tijdperk namelijk overal ter wereld bedreigd worden. Uiteraard zal dit een troepensamenstelling vereisen met meer expeditionaire onderdelen. Tevens zou de NAVO zich niet langer op puur militaire taken moeten richten maar ook op het verspreiden van gezamenlijke waarden en het op gang brengen van democratisering. Vanuit die gedachte zijn de Amerikanen een groot voorstander van het “Global Partnership Initiative”. Via dit initiatief kunnen alle landen die geen lid van de NAVO zijn toch een nauwe samenwerking met de NAVO onderhouden. Het is echter niet de bedoeling dat de NAVO als een tweede Verenigde Naties gaat werken; haar functies moeten complementair zijn.

Vanwege deze toekomstvisie is Afghanistan een cruciale test. Het conflict brengt zowel militaire als politieke problemen met zich mee in de verschillende hoofdsteden van de Europese bondgenoten. Hoewel er het besef is dat “succes” in Afghanistan misschien pas door de volgende generatie begroet kan worden, verbinden de meeste lidstaten zich voor slechts twee jaar aan een vrij bescheiden militaire bijdrage. Ook de politieke situatie in Afghanistan is niet zonder complicaties. Enerzijds kan het verbouwen van opium door Afghaanse boeren niet getolereerd worden. Anderzijds kan het verwoesten van de opiumoogst de Afghaanse bevolking tegen de NAVO in het harnas jagen, met name wanneer de Afghaanse boeren geen alternatief voor het gebruik van hun grond hebben. Een bijkomend probleem is dat de Verenigde Staten onvoldoende in staat blijken om de Afghaanse bevolking te laten zien dat ze wel degelijk veel tijd en geld aan de wederopbouw van Afghanistan besteden.

Afsluiting
Tijdens de vragenronde werd niet alleen de toekomstvisie onder de loep genomen, maar kwamen ook uiteenlopende onderwerpen aan de orde zoals de relaties tussen Rusland en de NAVO, de verhoudingen tussen de Amerikanen en secretaris-generaal Jaap De Hoop Scheffer, en de gevolgen van de verkiezingsoverwinning van de Democraten in het Amerikaanse congres.

Na de vragenronde werd de heer Grubb met een fles wijn bedankt voor zijn bijdrage. Daarna werd door enkelen nog koers gezet naar een plaatselijk café voor de afsluitende borrel. Al met al een zeer geslaagde middag!