U heeft recentelijk verklaard [NOVA, 9 december 2009, red] de antipiraterij missies voor de kust inefficiënt en ineffectief te vinden. Bent geheel tegen de militaire aanwezigheid voor de kusten van Somalië?
Eigenlijk niet, we zien ze juist graag komen. We hebben ze heel vaak gevraagd om in onze havens te komen en met ons te praten, ons te helpen de armoede te bestrijden en ons te helpen met bijvoorbeeld een betere infrastructuur te realiseren.

Mijn regering zou graag willen dat het geld voor deze niet-duurzame maritieme missies in de ontwikkeling van onze economie wordt gestoken. Het is onmogelijk voor de internationale gemeenschap om hun marines permanent te laten rondvaren voor de kusten van Somalië. Er moet dus een duurzame oplossing komen. Met het geld dat de maritieme machten uitgeven aan de antipiraterij missies zou veel aan armoedebestrijding gedaan kunnen worden. Uiteindelijk zijn de hurts and minds van de samenleving van belang, ik wil benadrukken dat slechts een marginaal deel van de bevolking ontvankelijk is voor piraterij. Over het algemeen is het Somalische volk ook slachtoffer van de piraterij; daar moet ook naar gekeken worden.

Kunt u de politieke, economische en maatschappelijke situatie in Puntland beschrijven?
Op dit moment hebben we een aantal veiligheidstroepen operationeel, deze capaciteiten worden steeds verder uitgebouwd en de veiligheid neem daardoor toe. Het maatschappelijke leven gaat ondanks de grote armoede onverminderd door. Onze economie was vroeger gebaseerd op veeteelt en de productie van vlees, dat we naar de Arabische wereld exporteerde. De tweede component was de visserij. We hadden 114 grote vissersgemeenschappen, maar deze industrie is echter helemaal vernietigd door de illegale visserij voor de kusten van Somalië. Dit is een zeer groot probleem, waardoor de hele economie van Somalië is ingestort. De piraterij beschadigt ons zowel politiek als economisch en maatschappelijk. De politieke situatie in Puntland is zeer stabiel. Ik vorm samen met mijn politieke opponent een regering en we werken zeer goed samen. Samen met Somaliland vormen wij het meest stabiele gedeelte van Somalië. Dit komt omdat we een aantal jaar geleden met alle stammen in het gebied bij elkaar zijn gekomen en met elkaar hebben besloten dat we een democratisch gekozen parlement willen, met een regering gekozen door het parlement. Dit systeem werkt zeer goed, de problemen die we hebben komen meestal van buitenaf en ook de internationale gemeenschap heeft hier deel aan. Als we net als in Somaliland en Puntland met alle stammen in Somalië rond de tafel zouden gaan zitten, zouden we kunnen afstemmen wat we van de internationale gemeenschap willen. Duurzame oplossingen voor de problemen zouden dan veel dichter bij komen.

Wat zijn volgens u de oorzaken van de piraterij?
Heel simpel, het ontbreken van een coördinerende en functionerende federale overheid, en daarnaast de illegale visserij waarbij ook visserbedrijven uit Westerse landen betrokken zijn. De piraterij is begonnen met een paar jonge vissersmannen die hun visgebied probeerden te beveiligen door enkele illegale vissers uit het buitenland te gijzelen. Toen voor deze bemanningen enorme sommen losgeld werd betaald is er een massale gijzeling van de illegale vissers ontstaan. Nadat de moedernaties hun vissersvloot in het gebied ging beveiligen sloeg de piraterij over op de koopvaardijscheepvaart.

Dat grote buitenlandse landen in onze wateren en economische zone vissen vinden we niet erg. Maar dat ze er geen belasting over betalen is zeer schadelijk. Met een functionerende centrale overheid zouden we onze kustlijnen kunnen beveiligen en belasting kunnen heffen. Op dit moment kan de prioriteit van de Puntlandse regering daar echter niet liggen. De beperkte capaciteiten die we hebben willen we vooral inzetten om de stabiliteit aan land te garanderen. Wel praten we vaak met de leiders van de gemeenschappen die in de afgelegen kustdorpen leven. We vertellen ze dat piraterij zeer tegen de geboden van de Islam in gaat. Maar aan de andere kant realiseren we ons ook dat deze mensen zeer arm zijn en dat ze aan het einde van de dag voedsel op tafel moeten hebben.

U bent hier met een duidelijke agenda gekomen, maar omdat de Nederlandse regering Puntland niet erkent als soevereine staat, willen de ministers Verhagen en Van Middelkoop u niet ontvangen. Wat vindt u daarvan?
Ik zie dit niet als een probleem, maar ik kan er wel begrip voor opbrengen. Misschien hebben ze het te druk of misschien komt het door het politieke spel. Ik probeer gewoon met zoveel mogelijk actoren te praten die me kunnen helpen bij het oplossen van onze problemen. We proberen iedereen te overtuigen van onze goede bedoelingen. We proberen de actoren te laten inzien dat het veel effectiever is om de piraten op land al te pakken in plaats van ze op de enorme oceanen te gaan zoeken. We proberen levens te redden aan beide kanten, zowel van de zeevaarders als van de piraten. Waarschijnlijk wil de Nederlandse regering alleen met de internationaal erkende federale regering praten. Dat is toch vreemd, omdat wij veel dichter bij de aard van het probleem staan. 90% van de piraten komt uit Puntland, wij staan op met het piraterijprobleem en gaan ermee naar bed. De federale regering beheerst enkele straatblokken in Mogadishu en weet verder niets van piraterij af.

We danken u hartelijk voor dit interview en we hopen dat u zult slagen in uw missie om een duurzame oplossing voor het probleem te vinden.
Tot uw dienst, we hopen dat onze standpunten gehoord zullen worden. Ook willen we iedereen van harte uitnodigen om te komen kijken naar de goede ontwikkelingen die op dit moment in Puntland gaande zijn.

Abdullahi Ahmed Jama is Minister van Binnenlandse Zaken en lokale overheiden van Puntland, staat van Somalië.